plen

Ustawa 2.0 – list KOED do MNiSW

W związku z szeroko dyskutowaną kwestią projektu nowej ustawy o szkolnictwie wyższym – tzw. Konstytucji dla Nauki, Ustawy 2.0, która ma doprowadzić do reformy polskiego systemu szkolnictwa wyższego, zapoznaliśmy się z zapisani. Z rozczarowaniem skonstatowaliśmy nieobecność zagadnienia otwartego rozpowszechniania wiedzy naukowej, także poza środowiskiem akademickim. Tymczasem to właśnie kwestie komunikacji naukowej, w tym zwłaszcza otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych, znajdują się wśród najważniejszych wyzwań, z jakimi mierzą się ustawodawcy państw o największym potencjale badawczym.

Brak wątku otwartej nauki w projekcie Ustawy 2.0 zaskakuje tym bardziej, że w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego aktywnie działa Zespół ds. Otwartego Dostępu.

W liście zwróciliśmy uwagę, że celów zapisanych w projektu Konstytucji dla Nauki czyli zapewnienie naukowej doskonałości i podnoszenie znaczenia polskiej nauki na świecie, nie da się w pełni zrealizować, jeśli pominie się znaczenie otwartej nauki dla współczesnych badań w wiodących ośrodkach badawczych na świecie. Zaniechanie zmian w zakresie szerszego udostępniania wyników badań będzie skazywać polską naukę na dalszą marginalizację.

Podkreśliliśmy także, że w projekcie “trzecia misja” rozumiana jest  wąsko i ogranicza się do komercjalizacji wyników badań poprzez zakładanie spółek celowych podczas gdy otwarty dostęp jest komplementarny w stosunku do komercjalizacji. Otwarty dostęp do rezultatów badań naukowych będzie wsparciem dla innowacyjnych przedsiębiorstw.

Wyraziliśmy nadzieję, że nowa ustawa uwzględni następujące kwestie:

  • regulaminy zarządzania prawami autorskimi na uczelniach (art. 160 projektu) powinny uwzględniać nie tylko aspekt komercjalizacji, ale także aspekt otwartego dostępu;
  • naukowcy powinni otrzymać wyraźne i jednoznaczne zachęty do umieszczania swoich publikacji i danych badawczych w otwartym dostępie;
  • zasady ewaluacji jednostek naukowych powinny zachęcać do wspierania otwartości;
  • mechanizmy wspierające tworzenie repozytoriów instytucjonalnych.

 

Pełna treść listu do pobrania w PDF.